Rodem z USA

Ta odmiana judaszowca kanadyjskiego (Cercis canadensis), o nazwie hodowlanej ‘NC2016-2’, została uzyskana przez dr. Dennisa Wernera z Raleigh w Karolinie Północnej w Stanach Zjednoczonych. Wcześniej był on autorem kilku znanych odmian tego gatunku (m.in. ‘Merlot’, ‘Ruby Falls’, ‘Whitewater’, 'NC2015-12’/GOLDEN FALLSTM). W 2010 r. w przydomowych ogrodzie zapylił kwiaty odmiany ‘NCSU NC2006-14’ (forma zwisająca o fioletowych liściach) pyłkiem odmiany ‘JN1’/ THE RISING SUN™. Zamierzeniem hodowcy było uzyskanie okazu, który po rodzicach odziedziczyłby zarówno złote, jak i fioletowe liście. We wrześniu 2010 r. zebrano nasiona. Po skaryfikacji kwasem i 6-tygodniowej chłodnej stratyfikacji wysiano je w szklarni w styczniu 2011 r. Uzyskano 24 siewki F1, z których latem 2016 r. wyselekcjonowano 18 najlepiej wybarwionych egzemplarzy. Dalej je rozmnażano (przez okulizację na przystawkę, tzw. chip budding) oraz obserwowano.

W 2017 r. ostatecznie wybrano odmianę ‘NC2016-2’. Miała ona najlepszy pokrój oraz kombinację złoto-fioletowych liści odpornych na poparzenie słonecznie. Nowa odmiana ma pokrój lekko zwisający. Nie jest jednak klasyfikowana jako „płacząca”. Liście dynamiczne zmieniają barwy w sezonie. Młode są wiosną początkowo fioletowe. W miarę dojrzewania pojedynczego liścia jego kolor zmienia się przez czerwień, do czerwonobrązowego, a ostatecznie do żółtozielonego. Ponieważ na roślinie liście są na różnych etapach rozwoju, na drzewie mamy mieszankę kolorów, szczególnie w trakcie aktywnego wzrostu. Zmienność barw maleje ze wzrostem temperatury latem, po połowie lipca. Kwiaty są liczne i charakterystyczne dla gatunku (jasnofioletowe).

W Europie ETHERNAL FLAME®, w USA – FLAME THROWERTM

Licencja na rozmnażanie odmiany ‘NC2016-2’ została udzielona przez dr. D. Wernera firmie Star® Roses and Plants z USA, która opatentowała ją tam pod nazwą handlową FLAME THROWERTM. Już w 2019 r. odmiana zdobyła główną nagrodę największych w USA targów szkółkarskich – Farwest Show. Popularność rośliny sprawiła, że szybko trafiła także do Europy, gdzie jednak zdecydowano się skomercjalizować pod inną nazwą – ETHERNAL FLAME®. Pokazano ją na naszym kontynencie w 2021 r. Zdobyła wtedy tytuł Rośliny Roku RHS Chelsea Flower Show w Wielkiej Brytanii i srebrny medal targów GrootGroenPlus w Holandii. Już w 2022 r. została pokazana na wystawie „ZIELEŃ TO ŻYCIE” w Warszawie przez Szkółkę Szmit z Pęchcina i zdobyła tam najwyższe trofeum – złoty medal Konkursu Roślin – Nowości.

Specjaliści od judaszowców

Jarosław Olszewski z firmy Szkółkarstwo Ozdobne Olszewscy rocznie produkuje około pięć tysięcy judaszowców. Aż połowa przypada obecnie na odmianę ETHERNAL FLAME®. Oferowane w Warszawie okazy były trzyletnimi roślinami. Początkowo rosły w gruncie, gdzie rosną szybciej niż okazy w pojemnikach. Wiosną przesadzono je do doniczek 15 lub 20-litrowych i uprawiano w tunelach foliowych do czasu sprzedaży na początku września. Szkółka ta specjalizuje się w judaszowcach, które od lat stały się wizytówką firmy.

Co roku sprowadza też do produkcji liczne nowości. Niektóre były już pokazywane na wystawie „ZIELEŃ TO ŻYCIE”, np. THE RISING SUN/’JN2’(srebrny medal Konkursu Roślin – Nowości w 2018 r.) czy ‘Alley Cat’.  Pierwsza tworzy duże, sercowate, żółtopomarańczowe liście, w miarę starzenia zmieniające barwę przez żółtą do jasnozielonej.

‘Alley Cat’ ma liście również duże, ale pstre – zielone z marmurkowym wzorem. Do nowszych odmian należy też judaszowiec CAROLINA SWEETHEART (‘NCCC1’) o liściach biało-fioletowo-różowo-zielonych. Otrzymał on brązowy medal Konkursu Roślin – Nowości w 2019 r. w Warszawie i Plantarium w Holandii w tym samym roku. W 2022 r. w Warszawie szkółka Jarosława Olszewskiego pokazała w Warszawie odmianę GOLDEN FALLSTM/’NC2015-12’. To z kolei pierwsza „płacząca” kreacja judaszowca o złotych liściach.   

Judaszowce – jakie mają wymagania?

 Judaszowce najlepiej rosną na żyznych, umiarkowanie wilgotnych glebach, zasobnych w składniki pokarmowe i wodę. Nie znoszą jednak zalewania korzeni i braku dostępu powietrza w podłożu. Preferują gleby od lekko kwaśnych do zasadowych oraz stanowiska słoneczne do półcienistych, najlepiej osłonięte.  W Polsce są polecane do ogrodów przydomowych, jako solitery lub do tworzenia kompozycji barwnych z innymi krzewami oraz bylinami. W części południowej i południowo-zachodniej naszego kraju zimują raczej dobrze i co roku kwitną wczesną wiosną. Kwiaty judaszowców pokazują się nie tylko na młodych, ale także na starszych pędach, a nawet na grubych konarach i pniu (kaulifloria).

W innych regionach Polski młode rośliny lepiej jest zabezpieczać przed mrozem (strefa mrozoodporności judaszowców określano jest na 6 ba). Nawet lekko przemarznięte jedno- i dwuletnie pędy rośliny zwykle jednak dobrze regenerują. Drzewa te nie miały do tej pory zbyt wielu chorób i szkodników. Czasem ich liście mogą być uszkadzane przez chrząszcze opuchlaków. Ostatnio w USA i Europie coraz częściej pojawiają się jednak doniesienia o chorobie nazywanej zamieraniem judaszowców – VSD (Vascular Streak Dieback). Jej przyczyny i pochodzenie nie są jeszcze na razie do końca wyjaśnione.

Judaszowiec kanadyjski liście uszkodzone przez opuchlaki, fot. W. Górka
Judaszowiec kanadyjski – liście uszkodzone przez opuchlaki, fot. W. Górka

Judaszowce – nowości 2024?

W najnowszym katalogu firmy Star® Roses and Plants z USA pojawiły się już dwie nowe odmiany judaszowców. Tym razem ich hodowli towarzyszył zamysł otrzymania roślin o niewielkich rozmiarach. Dzięki temu mogą one być przydatne do dekoracji pojemników i małych ogrodów. 

To odmiany Garden Gems™ Amethyst/’NC2017-6’ (fioletowoburgundowe liście) i Garden GemsTM Emerald/’NC2014-5’ (liście zielone; młode przyrosty czerwonawe). Obie mają rosnąć powoli, mieć bardzo zwarty pokrój, dorastać zaledwie do około 2,5- 3 m wysokości i przy tym obficie kwitnąć. Obie otrzymali dr Dennis Werner i Leanne M. Kenealy z Raulston Arboretum na Uniwersytecie Stanowym w Karolinie Północnej w USA.