Za sucho, za ciepło…

Niektóre popularne i znane od lat gatunki odmiany coraz gorzej sprawdzają się w miastach. W Belgii i Holandii powszechnie zamierają na przykład najpierw pojedyncze pędy, potem konary, a w końcu całe drzewa buków pospolitych (Fagus sylvatica), dla których robi się zbyt sucho i gorąco. Holendrzy zaczynają np. testować buki wschodnie (F. orientalis), które ze względu na swoje bardziej południowe pochodzenie (Bałkany, Krym, północna Turcja, Iran) lepiej radzą sobie w takich warunkach. Niestety nie ma na razie ich odmian o barwnych liściach.

Wiele gatunków klonów już latem jest pozbawionych liści ze względu na nie niedostatek wody, a w krajach, gdzie zimą konieczne jest odśnieżanie, także z powodu zasolenia gleby produktami używanymi do usuwania lodu z jezdni i chodników. Inne popularne dawniej gatunki przestały być przydatne chociażby ze względu na podatność na choroby (jesiony, wiązy) czy szkodniki (kasztanowce).

Wymienić na lepsze

Oczywiście można próbować polepszać warunki życia drzew w miastach poprzez nawadnianie, jednak nie jest to rozwiązanie ekonomicznie uzasadnione na dłuższą metę (poza opieką nad młodymi okazami w początkowym okresie po posadzeniu). Dlatego zdecydowanie lepsze wydaje się poszukiwanie gatunków i odmian, które poradzą sobie same w dobie ocieplającego się klimatu.

Nowe odmiany glediczji trójcierniowej świetnie radzą sobie w miastach (fot. W. Górka)

W wielu krajach naukowcy, stowarzyszenia szkółkarskie, ale także pojedyncze szkółki przedstawiają własne propozycje taksonów drzew najbardziej przydatnych do miast w czasach zmian klimatycznych. Poniżej kilka przykładów „najlepszych drzew do miast” z list szkółkarzy z Holandii, którzy przedstawiali je na różnych konferencjach i sympozjach.

Propozycje szkółki Batouwe

Acer monspessulanum
Acer x freemanii w odmianach
Acer campestre : ‘Elsrijk’,‘Huibers Elegant’
Alnus glutinosa ‘Pyramidalis’
Alnus spaethii
Heptacodium miconioides
Liquidambar w odmianach
Parrotia w odmianach
Ulmus: ‘Lutece’, ‘Vada’

Propozycje Szkółki Combinatie Mauritz

Acer campestre
Acer campestre ‘Elsrijk’
Acer platanoides:  ‘Cleveland’, ‘Fairview’, ‘Mauritz Upright’®, ‘Royal Red’
Acer ’Pacific Sunset’
Carpinus betulus
Fagus sylvatica
Fagus sylvatica ‘Purpurea’
Fraxinus ornus ‘Obelisk’
Ginkgo biloba
Tilia cordata: ‘Greenspire’, ‘Rancho’, ‘Böhlje’
Tilia mongolica ’Buda’
Tilia platyphyllos: ‘Rubra’, ‘Örebro’
Ulmus: ‘Lobel’, ‘Columella’

Propozycje Szkółki Ebben

Celtis sinensis
Acer monspessulanum
Gymnocladus dioica
Zelkova serrata
Alnus spaethii
Ginkgo biloba
Platanus orientalis
 ‘Minaret’
Ulmus ‘Plantij’  
Metasequoia glyptostroboides
Styphnolobium japonicum

Propozycje Szkółki Huverba

Acer monspessulanum
Acer x freemanii ‘Autumn Blaze’
Alnus x spaethii
Celtis australis
Carpinus betulus
Fraxinus ornus
Gleditsia triacanthos ‘Skyline’
Liquidambar styraciflua
Sophora japonica ‘Regent’
Ostrya carpinifolia
Tilia mongolica

Propozycje Szkółki J.D. van de Bijl

Acer Pacific ‘Sunset’
Ostrya carpinifolia
Pinus
Gleditsia
Styphnolobium japonicum ‘Regent’
Parrotia persica
Acer x freemanii ‘Autum Blaze’
Zelkova
Acer campestre
Koelreuteria

Propozycje Koła Naukowego Hodowli Drzew z Opheusden

Acer campestre ‘Elsrijk’
Acer x freemanii ‘Jeffersred’ Autumn Blaze
Acer platanoides ‘Mauritz Upright’
Acer x zoeschense ‘Annae’
Carpinus betulus ‘Lucas’
Fraxinus ornus ‘Louisa Lady’
Heptacodium miconioides
Ostrya carpinifolia
Pinus sylvestris
Quercus frainetto ‘Trump’
Styphnolobium japonicum ‘Regent’
Sorbus latifolia ‘Henk Vink’
Tilia cordata ‘Greenspire’
Tilia mongolica ‘Buda’
Ulmus ‘Lobel’

Propozycje Szkółki Udenhout

Liquidambar styraciflua ‘Worplesdon’
Quercus cerris
Carya illinoinensis
Styphnolobium japonicum
Zelkova serrata
Alnus
x spaethii ‘Spaeth’
Gleditsia triacanthos ‘Street Keeper’
Celtis occidentalis
Nyssa sylvatica ‘Wildfire’
Tilia mongolica ‘Buda’

Propozycje Szkółki Volentis

Acer x freemanii ‘Autumn Blaze’ (‘Jeffersred’)
Alnus spaethii ‘Spaeth’
Celtis australis
Fraxinus pennsylvanica ‘Summit’
Zelkova serrata ’Green Vase’ (‘Flekova’)